Kripto Para Nedir?

Kripto Para Nedir?

Günümüz dünyasında herkesin duyduğu ve aşina olduğu 'kripto para' teriminin en kısa tanımı bir tür sanal döviz olmak üzere tasarlanmış dijital unsurdur. Geleneksel bankacılık sistemlerinin aksine kripto varlıklar tümüyle merkeziyetsizlerdir ve bir blok zincirinden gelmektedirler.

Kripto Paranın Tarihi

Kripto paraların geçmişi çoğu kişinin tahmin edebileceğinden de eski çünkü sanal döviz adına bilinen ilk adım 1983‘te Amerikalı David Chaum tarafından atıldı. Chaum, ilk kez eCash’i tasarladı ve iki sene sonra eCash’i digicash üzerinden gerçekleştirdi.

Yıllar içerisinde dijital varlıklar üzerine birkaç proje tasarlanmış ve hayata geçirilmiş olsa da, kripto para asıl büyük adımını 2009 yılında attı. İnternette kullandığı takma adıyla 'Satoshi Nakomoto,' blok zinciri kullanarak ilk yarı anonim ve merkezsiz kripto para olan bitcoin'i hayata geçirdi.

Yıllar içerisinde pek çok insan ve devlet tarafından önemsenmemiş olan kripto para, geçtiğimiz birkaç sene içerisinde hak ettiği önemi görmeye başladı. Örneğin, 6 Ağustos 2014’te İngiltere kripto paraların ekonomiye katkısı ve devletin ne yapmasının doğru olacağının incelenmesi için düğmeye bastı.

Dört yıl sonra Marshall Adaları ülkenin geçerli parası olan ‘sovereign’ adlı ulusal elektronik parayı çıkarttı. Yıllar geçtikçe hayatın içinde daha çok yer bulmaya başlayan kripto paralar 2018 yılında Boston merkezli Fidelity Digital Assest tarafından kurumsal trading, müşavirlik, ve güdüm/yönetim hizmeti sunmaya başladı.

Son zamanlarda bir ülke tarafından kripto paralar için atılmış en büyük adım El Salvador’dan geldi. El Salvador 2021 yılında kripto parayı resmi para birimi olarak kabul eden ilk ülke oldu. Ülke faaliyetlerinin yanı sıra pek çok marka, etkin kişi, ve kuruluşlar da gün geçtikçe kripto paralar hakkında önemli atılımlarda bulunuyor.

Kripto Paraların Özellikleri

Kripto paralar temelde bir elektronik paradır ve bu sayede genel özellikler taşır. Sanal döviz aynı zamanda bir ağ parasıdır. Bu demek oluyor ki bir bilgisayar ağı üzerinden dijital olarak saklanır, havale edilebilir, ve kullanılır. Çoğu kripto varlık sahibi dijital cüzdanları kullanır. Bu cüzdanların çalışma şekli ise paranın kayıtlardaki sahibinin sadece kendisinin bileceği şifrelere dayanır.

Neredeyse tüm kripto varlıkları herkes satın alabileceği gibi, bazı kripto paralar belirli topluluklarda kullanılacak şekilde kısıtlı olarak geliştirilmiş olabilir. Örneğin bir oyun veya sosyal ağ için geliştirilmiş pek çok altcoin günümüzde mevcut. Tüm bunlara ek olarak kripto varlıkların en büyük özellikleri merkeziyetsiz olmalarıdır.

Sıralamak gerekirse kripto paraların şu özelliklerin olması beklenir: merkeziyetsiz, işlem ve sahip kaydı olması, yeni arz oluşturma kurallarına uyması, sahipliğinin kriptografik tekniklerle yalnızca sahibince ispat edilebilmesi, paranın sadece sahibinin emriyle el değiştirebilmesi ve son olarak aynı anda aynı kripto para için birden fazla işlem yapılırsa yalnızca birinin yerine getirilmesi.

Günümüz dünyasında hızla değer kazanan ve nüfus arasında hızla yaygınlaşan kripto paraların ilerleyen zamanlarda da ekonomi ve günlük hayatından her alanında yer alacak gibi gözüküyor. Hâlâ kripto varlıklara karşı duran pek çok ülke ve lider olsa da, kripto para ve sanal dünyanın daha da büyük bir alana yayılacağı çoğu kişi için artık tartışılamaz bir gerçek.